Op. Dr. Niyazi Umut Özdemir · Üroloji Uzmanı

Ağızda HPV, Oral Seks ve
Boğaz Kanseri

Ağızda HPV, çoğunlukla oral seks yoluyla ağız ve boğaz mukozasına geçen, genellikle belirti vermeyen ve çoğu kişide bir yıl içinde kendiliğinden temizlenen bir enfeksiyondur (Kreimer 2013). Kalıcı olduğunda, özellikle HPV-16, bademcik ve dil kökü kanserine yol açabilir; ABD'de orofarenks kanserlerinin %60-70'inden HPV sorumludur (CDC).

%225
HPV'li boğaz kanserinde artış (1988-2004)
2,8 kat
Erkeklerde ağızda HPV, kadınlara göre
3,4 kat
6 ve üzeri oral seks partneriyle risk
%88
Aşılılarda ağızda aşı tipi HPV azalması

Kaynaklar: Chaturvedi 2011, Gillison 2012, D'Souza 2007, Chaturvedi 2018.

WhatsApp ile yazın 0505 525 24 22
Ağızda HPV nedir?

Ağızda HPV Nedir,
Nasıl Bulaşır?

Ağızda HPV, insan papilloma virüsünün ağız ve boğaz mukozasına yerleşmesidir. Çoğunlukla oral seks ve derin öpüşme gibi yakın temaslarla bulaşır ve çoğu kişide hiçbir belirti vermez. ABD'de 14-69 yaş arasındaki kişilerin %6,9'unda saptanır; erkeklerde sıklık kadınların yaklaşık 2,8 katıdır (Gillison 2012).

HPV'nin yüzlerce tipi vardır; büyük kısmı zararsızdır ve vücut tarafından temizlenir. Boğaz kanseri açısından asıl önemli tip HPV-16'dır: 100 hastalık bir çalışmada tümörlerin %72'sinde HPV-16 DNA'sı bulundu (D'Souza 2007). Virüs en çok bademcik ve dil kökü bölgesinde kalıcı hale gelir.

Cinsel yaşamı olan erkeklerin %91'i yaşamı boyunca en az bir kez HPV ile karşılaşır (Chesson 2014); bu yüzden HPV saptanması tek başına yeni bir ilişkinin göstergesi değildir. Genital HPV ve siğiller için genital siğil rehberimize, HPV'nin genel özellikleri için HPV nedir sayfamıza bakabilirsiniz.

%6,9 ABD'de 14-69 yaşta ağızda HPV sıklığı; HPV-16 %1 (Gillison 2012)
Erkekte 2,8 kat Erkeklerde %10,1, kadınlarda %3,6 (Gillison 2012)
Ortanca 6,9 ay Yeni ağız HPV enfeksiyonlarının çoğu bir yılda temizlenir (Kreimer 2013)
Sigara ile artar Günlük içilen sigara sayısı arttıkça ağızda HPV sıklığı artar (Gillison 2012)
Ağız ve boğaz mukozasında HPV virüsünü temsil eden üç boyutlu illüstrasyon
Bilimsel veriler

Oral Seks Boğaz Kanserine
Neden Olur mu?

Oral seks tek başına kanser yapmaz; ancak HPV'nin ağza geçmesinin ana yoludur ve kalıcı HPV-16 enfeksiyonu boğaz kanserine yol açabilir. ABD'de orofarenks kanserlerinin %60-70'inden HPV sorumlu tutulur (CDC). Risk, partner sayısı arttıkça yükselir; ancak HPV ile karşılaşanların çok küçük bir kısmında kanser gelişir.

%60-70
ABD'de HPV kaynaklı orofarenks kanseri oranı (CDC)
%72
Tümörlerde HPV-16 DNA'sı saptanma oranı (D'Souza 2007)
%16 → %72
Boğaz kanserlerinde HPV oranı, 1984-89'dan 2000-04'e (Chaturvedi 2011)

Risk etkenleri ve olasılık oranları

6 ve üzeri oral seks partneri D'Souza 2007 3,4 kat
26 ve üzeri vajinal seks partneri D'Souza 2007 3,1 kat
Ağızda HPV-16 enfeksiyonu D'Souza 2007 14,6 kat
Erkekte ağızda HPV sıklığı, kadına göre Gillison 2012 2,8 kat

Olasılık oranları vaka-kontrol çalışmasından alınmıştır ve mutlak risk değildir; boğaz kanseri, HPV ile karşılaşan kişilerin çok küçük bir bölümünde gelişir.

Partner sayısı

Yaşam boyu 6 ve üzeri oral seks partneri olanlarda orofarenks kanseri olasılığı 3,4 kat yüksek bulundu (D'Souza 2007).

Erkek cinsiyet

Ağızda HPV erkeklerde %10,1, kadınlarda %3,6 sıklıkta saptanır (Gillison 2012); HPV'li boğaz kanseri de en çok erkekleri etkiler.

Sigara

Sigara hem ağızda HPV sıklığını artırır (Gillison 2012) hem de kanser tedavisi sonrası ölüm riskini yükseltir (Platek 2016).

Kalıcı HPV-16

Ağızda HPV-16 enfeksiyonu olanlarda orofarenks kanseri olasılığı 14,6 kat yüksektir (D'Souza 2007). Enfeksiyonların çoğu ise geçicidir.

%225

1988-2004 arasında ABD'de HPV pozitif orofarenks kanseri sıklığı 100.000'de 0,8'den 2,6'ya çıktı; aynı dönemde HPV negatif olanlar %50 azaldı (Chaturvedi 2011).

Erken tanı

Ağızda HPV Belirtileri ve
Boğaz Kanseri Uyarı İşaretleri

Ağızda HPV enfeksiyonu çoğunlukla hiçbir belirti vermez; kişi virüsü taşıdığını fark etmez ve çoğu enfeksiyon kendiliğinden temizlenir. Belirti ortaya çıktığında bu genellikle virüsün kendisinden değil, yıllar içinde gelişen boğaz kanserinden kaynaklanır. CDC'nin sıraladığı uyarı işaretleri aşağıdadır (CDC); bunlar enfeksiyon gibi zararsız nedenlerle de görülebilir.

Geçmeyen boğaz ağrısı

Haftalardır süren boğaz ağrısı ya da rahatsızlık

Yutkunurken ağrı

Yutma sırasında ağrı ya da takılma hissi

Boyunda şişlik

Boyunda ağrısız, büyüyen lenf bezi; sık görülen ilk bulgudur

Kulak ağrısı

Özellikle tek taraflı, açıklanamayan kulak ağrısı

Ses kısıklığı

Geçmeyen ses değişikliği

Açıklanamayan kilo kaybı

Belirgin bir neden olmadan kilo kaybı

Ağızdaki siğil benzeri kabarıklıklar çoğunlukla HPV 6 ve 11 gibi düşük riskli tiplere bağlıdır ve kanserle ilişkili değildir. Ağız ve boğaz belirtilerinde kulak burun boğaz uzmanına başvurmak gerekir. Ayrıntılar: ağızda HPV belirtileri yazımız.

Boğaz ve boyun muayenesini temsil eden illüstrasyon
HPV pozitif
%82,4
3 yıllık genel sağkalım (Ang 2010)
HPV negatif
%57,1
3 yıllık genel sağkalım (Ang 2010)

Sigara uyarısı

Kemoradyoterapi alan hastalarda sigaraya devam etmek, HPV pozitif tümörlerde ölüm riskini yaklaşık 3,7 kat, HPV negatif tümörlerde 6,8 kat artırdı (Platek 2016). HPV pozitif olmanın sağladığı iyi seyir avantajı sigarayla büyük ölçüde azalır; ayrıca her paket-yıl sigara ölüm riskini artırır (Ang 2010). Ağızda HPV için rutin kullanılan bir tarama testi bulunmadığından belirtileri ciddiye almak ve düzenli ağız muayenesi en pratik yoldur (tarama testleri yazımız).

HPV aşısının koruyucu etkisini temsil eden illüstrasyon
Aşı ile korunma

HPV Aşısı Ağızda HPV'yi
ve Boğaz Kanserini Önler mi?

HPV aşısı ağızda aşı tipi HPV enfeksiyonunu belirgin biçimde azaltır: aşılı genç erişkinlerde sıklık %88 daha düşüktü (Chaturvedi 2018). Boğaz kanseri enfeksiyondan yıllar sonra geliştiği için kanserin kendisine etkisini gösteren doğrudan veri henüz sınırlıdır; beklenen etki, enfeksiyonun önlenmesi üzerinden ortaya çıkacaktır.

Aşı programlarının etkisi rahim ağzında daha önce gösterildi: 5-9 yıllık aşılamadan sonra 15-19 yaş kızlarda ileri evre servikal öncü lezyonlar %51 azaldı (Drolet 2019). Erkeklerde aşı hakkında ayrıntılı bilgi için erkeklerde HPV aşısı yazımıza bakabilirsiniz.

01

Kapsam

Dokuz değerlikli aşı HPV-16 ve 18'i kapsar. Boğaz kanseri tümörlerinin %72'sinde HPV-16 bulunur (D'Souza 2007).

02

Ağızdaki etki

Aşılı genç erişkinlerde ağızda aşı tipi HPV sıklığı %0,11, aşısızlarda %1,61 bulundu; bu %88 azalmaya karşılık gelir (Chaturvedi 2018).

03

Zamanlama

En iyi etki cinsel yaşam başlamadan önce yapıldığında görülür. CDC 11-12 yaşı önerir, 26 yaşına kadar aşılanmamışlara önerir, 27-45 yaşta hekimle birlikte karar verilir (CDC).

04

Erkekler için de gerekli

Aşılı erkeklerde ağızda aşı tipi HPV hiç saptanmadı (%0 ve %2,13); ancak aşı oranı düşük olduğu için toplum düzeyindeki etki erkeklerde yalnızca %6,9 kaldı (Chaturvedi 2018).

Aşı yaş önerileri (CDC)

9-12 yaş
Rutin önerilen dönem
11-12 yaş, 9'da başlanabilir
13-26 yaş
Aşılanmamışsa
önerilir
27-45 yaş
Hekimle birlikte
karar verilir

Türkiye'deki durum

Sağlık Bakanlığı Haziran 2025'te HPV aşısının 2025 sonunda 13 yaş çocuklar için ulusal aşı programına alınacağını duyurdu (AA); ancak Aralık 2025 itibarıyla program uygulamaya geçmedi (EKMUD). Aşı Türkiye'de özel olarak yaptırılabiliyor; güncel durumu aile hekiminizden öğrenebilirsiniz. Aşı çeşitleri için HPV aşıları sayfamıza bakabilirsiniz.

Pratik öneriler

Ağızda HPV'den
Nasıl Korunulur?

Ağızda HPV'den korunmanın en etkili yolu, cinsel yaşam başlamadan önce yapılan HPV aşısıdır. Sigarayı bırakmak, partner sayısını sınırlamak ve bariyer yöntemleri riski azaltır. Geçmeyen boğaz belirtilerini erken değerlendirmek ise gelişebilecek bir kanserin erken yakalanmasını sağlar. Aşağıdaki öneriler bu adımları özetliyor.

HPV aşısı

Çocuklar, kız ya da erkek fark etmeksizin cinsel yaşam başlamadan önce aşılanmalıdır. 26 yaşına kadar aşılanmamış herkes için önerilir.

Sigarayı bırakın

Sigara ağızda HPV sıklığını artırır (Gillison 2012) ve kanser gelişirse tedavi sonrası sağkalımı düşürür (Platek 2016).

Bariyer yöntemleri

Oral seks sırasında prezervatif ya da dental dam kullanımı virüsle teması azaltabilir; ancak tam koruma sağlamaz.

Partner sayısı

Oral seks partneri sayısı arttıkça risk yükselir (D'Souza 2007); bu, kişisel riskin en belirgin belirleyicisidir.

Belirtileri göz ardı etmeyin

Haftalarca geçmeyen boğaz ağrısı, boyunda şişlik ya da yutma güçlüğünde kulak burun boğaz muayenesi gerekir.

Düzenli ağız muayenesi

Rutin tarama testi olmadığından diş hekimi ve ağız muayenesi, dikkat çekici bir değişikliği erken fark etmenin pratik yoludur.

Açık iletişim

HPV çok yaygındır; partnerle açık konuşmak suçlama değil, birlikte korunma demektir. HPV ve güven

Sık sorulan sorular

Oral HPV Hakkında
Sık Sorulan Sorular

Aşağıda muayenede en sık duyduğumuz soruları yayımlanmış çalışmalara dayanarak yanıtladık. Verilen oranlar geniş hasta gruplarının ortalamalarıdır ve kişisel riskinizi tek başına belirlemez. Ağız ve boğaz belirtileriniz varsa kulak burun boğaz uzmanına, genital HPV muayenesi ve aşı danışmanlığı için kliniğimize başvurabilirsiniz.

Ağızda HPV, virüsün ağız ve boğaz mukozasına yerleşmesidir. En sık oral seks yoluyla bulaşır; derin öpüşme gibi yakın temaslar da rol oynayabilir. ABD'de 14-69 yaştaki kişilerin %6,9'unda saptanır ve cinsel temas öyküsü olanlarda çok daha sıktır (Gillison 2012). Çoğu kişide belirti vermez.
Dolaylı olarak evet. Oral seks HPV'nin ağza geçmesinin ana yoludur ve kalıcı HPV-16 enfeksiyonu orofarenks kanserine yol açabilir. Yaşam boyu 6 ve üzeri oral seks partneri olanlarda risk 3,4 kat yüksek bulundu (D'Souza 2007). ABD'de bu kanserlerin %60-70'inden HPV sorumludur (CDC); yine de HPV ile karşılaşanların çok azında kanser gelişir.
Çoğunlukla vermez. Ağızda HPV enfeksiyonlarının çoğu belirtisizdir ve ortanca 6,9 ayda kendiliğinden temizlenir (Kreimer 2013). Kalıcı olursa yıllar sonra boğaz kanseri gelişebilir; bu durumda geçmeyen boğaz ağrısı, boyunda şişlik, yutkunurken ağrı, kulak ağrısı ve ses kısıklığı görülebilir (CDC). Bu belirtiler başka nedenlerle de olabilir.
Ağızda HPV için belirtisi olmayan kişilerde rutin kullanılan, kılavuzlarca önerilen bir tarama testi bulunmuyor. Enfeksiyonların çoğu geçici olduğu için pozitif bir sonuç gereksiz kaygıya da yol açabilir. Belirti varsa test yerine kulak burun boğaz muayenesi gerekir. Ayrıntılar oral HPV tarama testleri yazımızda.
Aşı, boğaz kanserine yol açan asıl tip olan HPV-16'yı kapsar ve ağızda aşı tipi HPV enfeksiyonunu %88 azaltır (Chaturvedi 2018). Kanser enfeksiyondan yıllar sonra geliştiği için kanserin kendisine etkisini gösteren doğrudan veri henüz sınırlıdır; ancak enfeksiyonun önlenmesi, kanserin önlenmesinin ön koşuludur.
Evet. Ağızda HPV erkeklerde kadınlara göre yaklaşık 2,8 kat daha sıktır (Gillison 2012) ve HPV'li boğaz kanseri en çok erkekleri etkiler. Aşılı erkeklerde ağızda aşı tipi HPV saptanmadı, ancak aşılanma oranı düşük kaldığı için toplum düzeyindeki etki sınırlı oldu (Chaturvedi 2018). Erkeklerde HPV aşısı
HPV pozitif boğaz kanserleri daha iyi seyreder. Randomize bir çalışmanın analizinde 3 yıllık sağkalım HPV pozitif hastalarda %82,4, HPV negatif hastalarda %57,1 idi ve ölüm riski %58 daha düşüktü (Ang 2010). Sigaraya devam etmek bu avantajı belirgin biçimde azaltır (Platek 2016).
Olabilir, ama kesin değildir. Cinsel yaşamı olan erkeklerin %91'i yaşamı boyunca HPV ile karşılaşır (Chesson 2014) ve ağızdaki enfeksiyonların çoğu kendiliğinden temizlenir (Kreimer 2013). Belirtiniz yoksa test yerine aşı, sigarayı bırakma ve belirtilere dikkat etmek daha yararlıdır; genital muayene için başvurabilirsiniz.
En etkili yöntem HPV aşısıdır; CDC 26 yaşına kadar aşılanmamış herkese önerir, 27-45 yaşta hekimle birlikte karar verilir (CDC). Sigarayı bırakmak, oral seks partneri sayısını sınırlamak ve bariyer yöntemleri riski azaltır. Haftalarca geçmeyen boğaz belirtilerinde kulak burun boğaz uzmanına başvurun.
Hekiminiz

Doktorunuzu Tanıyın

Op. Dr. Niyazi Umut Özdemir, üroloji uzmanı olarak genital HPV, genital siğil, partner danışmanlığı ve HPV aşısı planlamasıyla ilgilenir. Ağız ve boğazda şüpheli bir belirti varsa değerlendirme kulak burun boğaz uzmanı tarafından yapılmalıdır; bu durumda sizi uygun uzmana yönlendiriyor, genital muayene ve aşı planlamasını birlikte yürütüyoruz.

Op. Dr. Niyazi Umut Özdemir, Üroloji Uzmanı, UZ Clinic Antalya

Op. Dr. Niyazi Umut Özdemir

Üroloji Uzmanı · UZ Clinic, Antalya

Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi'nden 2000 yılında mezun oldum, üroloji uzmanlığımı 2005'te yine Ege Üniversitesi'nde tamamladım. 2006'dan bu yana Türk Üroloji Derneği Yeterlilik Board Sertifikası sahibiyim. 2017'de kurduğum UZ Clinic'te HPV, genital siğil ve cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar alanında çalışıyorum. Akademik kimliğim ORCID kaydım üzerinden, deneyimim hekim sayfamda doğrulanabilir.

HPV Genital Siğil HPV Aşısı Danışmanlığı Cinsel Yolla Bulaşan Enfeksiyonlar Erkek Cinsel Sağlığı
0(505) 525 24 22 | 0(242) 323 17 77
info@uzclinic.com
Fener Mahallesi, Bülent Ecevit Bulvarı No:23 Kanyon Plaza K:4 D:7, 07160 Muratpaşa/Antalya
🕐Pazartesi-Cuma 09:00-17:30, Cumartesi 09:00-12:00
🌐Web: www.uzclinic.com
WhatsApp ile randevu Kliniği arayın

Muayene ve
Randevu

HPV, genital siğil veya cinsel sağlık konularında sorularınız mı var? Genital HPV muayenesi, partner danışmanlığı ve HPV aşısı planlaması için WhatsApp üzerinden yazabilir ya da kliniği arayabilirsiniz. Ağız ve boğaz belirtilerinde sizi zaman kaybetmeden kulak burun boğaz uzmanına yönlendiriyoruz.

WhatsApp ile yazın 0505 525 24 22
Fener Mah., Bülent Ecevit Blv. No:23 Kanyon Plaza K:4 D:7, 07160 Muratpaşa/Antalya
Pazartesi-Cuma 09:00-17:30, Cumartesi 09:00-12:00

⚕️ Tıbbi uyarı: Bu sayfa T.C. Sağlık Bakanlığı düzenlemelerine uygun olarak toplumu bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tanı ve tedavinin yerine geçmez. Oranlar yayımlanmış çalışmaların ortalamalarıdır ve kişisel riski öngörmez. Ağız ve boğaz belirtilerinde kulak burun boğaz uzmanına başvurunuz. Tıbbi içeriği hazırlayan ve gözden geçiren: Op. Dr. Niyazi Umut Özdemir, Üroloji Uzmanı. Son gözden geçirme tarihi: 28 Eylül 2026.

  1. Centers for Disease Control and Prevention. HPV and Oropharyngeal Cancer. cdc.gov, 2024.
  2. D'Souza G, Kreimer AR, Viscidi R, et al. Case-control study of human papillomavirus and oropharyngeal cancer. N Engl J Med. 2007;356(19):1944-1956.
  3. Chaturvedi AK, Engels EA, Pfeiffer RM, et al. Human papillomavirus and rising oropharyngeal cancer incidence in the United States. J Clin Oncol. 2011;29(32):4294-4301.
  4. Gillison ML, Broutian T, Pickard RK, et al. Prevalence of oral HPV infection in the United States, 2009-2010. JAMA. 2012;307(7):693-703.
  5. Kreimer AR, Pierce Campbell CM, Lin HY, et al. Incidence and clearance of oral human papillomavirus infection in men: the HIM cohort study. Lancet. 2013;382(9895):877-887.
  6. Ang KK, Harris J, Wheeler R, et al. Human papillomavirus and survival of patients with oropharyngeal cancer. N Engl J Med. 2010;363(1):24-35.
  7. Platek AJ, Jayaprakash V, Merzianu M, et al. Smoking cessation is associated with improved survival in oropharynx cancer treated by chemoradiation. Laryngoscope. 2016;126(12):2733-2738.
  8. Chaturvedi AK, Graubard BI, Broutian T, et al. Effect of prophylactic human papillomavirus (HPV) vaccination on oral HPV infections among young adults in the United States. J Clin Oncol. 2018;36(3):262-267.
  9. Drolet M, Bénard É, Pérez N, Brisson M. Population-level impact and herd effects following the introduction of human papillomavirus vaccination programmes: updated systematic review and meta-analysis. Lancet. 2019;394(10197):497-509.
  10. Chesson HW, Dunne EF, Hariri S, Markowitz LE. The estimated lifetime probability of acquiring human papillomavirus in the United States. Sex Transm Dis. 2014;41(11):660-664.
  11. Anadolu Ajansı. Sağlık Bakanı'nın HPV aşısının ulusal programa alınmasına ilişkin açıklaması. aa.com.tr, Haziran 2025.
  12. EKMUD. Hani HPV aşısı 2025 sonuna kadar takvime girecekti? ekmud.org.tr, 29 Aralık 2025.